Eski Netbook’umda antiX, Puppy ve Bodhi’yi Denedim

Elimdeki eski Exper marka cihazda 1.66 GHz hızında çalışan Intel Atom N455 işlemci, 1 çekirdek, 2 izlek ve yalnızca 2 GB RAM var. Günümüz standartlarına göre oldukça sınırlı bir donanım. Bu yüzden doğru işletim sistemini seçmek ciddi fark yaratıyor. Sadece minimum sistem gereksinimlerine bakmak yerine birkaç hafif Linux dağıtımını doğrudan bu cihaz üzerinde denemeye karar verdim. Kurulum yapmadan önce üç farklı sistemi USB üzerinden çalıştırdım. antiX, Puppy ve Bodhiyi kurmadan çalıştırdım. Amacım basitti. Bu eski donanım üzerinde hangisinin gerçekten daha kullanılabilir olduğunu görmek ve eski netbooka ikinci şans vermekti.

antiX

İlk olarak antiX ile başladım. Sistemi doğrudan USB üzerinden çalıştırdım ve ilk dikkatimi çeken şey boşta ne kadar az RAM kullandığı oldu. Hafif bir Linux dağıtımından beklediğim şey tam olarak buydu. Daha sonra sistemi biraz zorlamaya başladım. Daha fazla işlem çalışırken bile hala kullanılabilir RAM vardı ve sistem genel olarak kullanılabilir durumda kalıyordu. Benim netbookumda antiX yaklaşık 30 saniyede açılıyor. Tabii bu süre tamamen bu cihaza özgü ama bu kadar eski bir donanım için bana göre gayet makul bir süreydi. Boştaki düşük RAM kullanımı zaten iyi bir başlangıçtı. Fakat benim için asıl önemli olan sistemin gerçekten kullanmaya başladığımda nasıl davrandığıydı. antiX zorlamaya ve strese sokmaya başladım. Aynı yaptığım zorlama ve strese sokma işlemlerini diğer işletim sistemlerine yapacağım için aynı şeyleri uygulamak en doğrusu gibi geldi. Önce boşta yukarıda gördüğünüz gibi RAM kullanımına baktım. Sonra sadece browser açıp RAM kullanımına baktım. Daha sonra browser üzerinde 6 sekme açıp interneti açık bırakıp bir kaç işlem daha yaptım. antiX bu konuda başarılıydı. Bu konu özellikle Puppy ve Bodhi ile karşılaştırdığımda daha da belirgin hale gelmesi için diğer iki işletim sistemini de flash üzerinden denemeye karar verdim.

Puppy (TrixiePup64-Retro)

Daha sonra Puppy TrixiePup64-Retro versiyonunu USB üzerinden denedim. Bu dağıtım beni daha en başta şaşırttı. Ama iyi anlamda değil. Sistem boşta çalışırken bile netbookun 2 GB RAM’inin yaklaşık 1.2 GB’ını kullanıyordu. Bu noktada Puppy benim için neredeyse elenmişti. Ama yine de düzgün bir test yapmak istedim. Bu yüzden sistemi biraz zorlamaya ve strese sokmaya başladım. Önce boşta yukarıda gördüğünüz gibi RAM kullanımına baktım. İnternet bağlantısı için Chromium açtım. Daha sonra Chromium doğru düzgün açılmadan siyah ekranla karşılaştım. Bunun rastgele bir hata olabileceğini düşündüğüm için cihazı yeniden başlattım ve tekrar denedim. Sonra sadece browser açıp RAM kullanımına baktım. Zaten boştayken cihaz zorlanıyordu. Chromium açınca temelli çıldırmıştı. Fakat sistemi zorlamaya başladığımda yine ciddi şekilde zorlandığını gördüm. Chromium da bu eski Atom işlemci üzerinde CPU ya oldukça fazla yük bindiriyor gibiydi. Bu netbook için Puppy bana yeterince iyi bir kullanım sunmadı. Puppy elimdeki cihaz için uygun bir sistem olmadığına karar verdim ve bu yüzden Puppy elendi.

Bodhi

En son olarak Bodhi işletim sistemini denedim. Beni en çok şaşırtan dağıtım bu oldu. Boşta çalışırken Bodhi, antiX’ten bile daha az RAM kullanıyordu. Bu doğrudan dikkatimi çekti ve Bodhiyi hemen elemek istemedim. İnternete bağlandım, tarayıcıyı açtım ve sistemi normal şekilde kullanmaya başladım. Bu noktada bile RAM kullanımı hala oldukça iyiydi. Daha sonra diğer sistemlerde yaptığım testin aynısını Bodhiyi zorlamak ve strese sokmak için başladım. Altı farklı internet sitesini altı ayrı sekmede açtım. Fakat 3. sekmeden sonra Bodhi zorlanmaya ve netbookun fanının aşırı çalışmasına neden olduğunu gördüm. Sadece RAM kullanımına bakıldığında Bodhi hem antiX’ten hem de Puppy’den daha iyi görünüyordu. Fakat sadece RAM kullanımı her şeyi anlatmıyordu. Benim için asıl önemli konu kullanılabilirlikti.

Sonuç

Aynı sekmeleri antiX üzerinde açtığımda sistem belirgin bir takılma olmadan kullanılabilir durumda kalıyordu. Bodhide ise yaklaşık üçüncü sekmeden sonra yavaşlamalar başladı ve netbookun fanı daha hızlı dönmeye başladı. Tabii ki Atom N455 ve 2 GB RAM’e sahip bir cihazdan mucize beklemiyorum. Bu denemenin amacı zaten eldeki sınırlı donanımı en iyi kullanan işletim sistemini bulmaktı.

Bu noktada antiX denemeleri kazanmıştı. Üç dağıtımı da denedikten sonra bu netbook için en uygun seçeneğin antiX olduğuna karar verdim.

Puppy fazla RAM kullanıyordu ve yük altında zorlanıyordu.

Bodhi’nin RAM kullanımı oldukça iyiydi. Ancak daha fazla tarayıcı sekmesi açıldığında belirgin şekilde yavaşlamaya başlıyordu.

antiX ise düşük kaynak kullanımı ile gerçek kullanım performansı arasında en iyi dengeyi sundu. Ayrıca daha kullanışlıydı. Bu yüzden sonunda netbooka antiX kurdum.

Bu eski cihazla biraz daha uğraşmaya devam etmeyi ve sistemi tamamen kullanılmaz hale getirmeden ne kadar ileri gidebileceğimi görmeyi düşünüyorum.

Siz daha önce antiX, Puppy veya Bodhi kullandınız mı?

Eski donanımlarda en iyi sonucu hangi hafif Linux dağıtımıyla aldınız?

Türkçe Röle: wss://relay.nostr.org.tr eklemeyi unutmayın.